خیار شرط چیست

وقتی دو یا چند نفر با هم قراردادی را منعقد می کنند ، می توانند تا جایی که مخالف قانون و نظم عمومی جامعه نباشد با هم درباره موضوعات مختلف توافق کنند . قانون گذار در قانون مدنی به طرفین قرارداد اختیارات به خصوصی را داده است تا در صورتی که افراد ضمن قرارداد توافقات لازم را نکرده باشند ، دچار ضرر و زیان مالی نشوند و بتوانند از حقوق خود دفاع کنند . مثلا در قانون مدنی انواع خیارات در نظر گرفته شده که هر کدام در شرایطی اجازه فسخ قانونی قرارداد را می دهند . البته قانونگذار همین طور به افراد حق داده است تا در قرارداد همه این حقوق را از خود سلب کنند که به آن اسقاط کافه خیارات می گویند . ما در این مقاله به بررسی خیار شرط به عنوان یکی از انواع خیارات و شرایط اعمال خیار شرط می پردازیم .

خیار شرط چیست ؟

خیار شرط به عنوان یکی از انواع خیارات در ماده 396 قانون مدنی آمده است . خیار شرط یعنی دو طرف قرارداد اختیار این را دارند که معامله را فسخ کنند . این شرط مواقعی اعمال می شود که یکی یا هر دو طرف قرارداد از منعقد کردن قرارداد پشیمان شده باشند . تعریف خیار شرط را می توان در ماده 399 قانون مدنی جستجو کرد . در این ماده آمده است که : " در عقد بیع ممکن است شرط شود که در مدت معین برای بایع یا مشتری یا هر دو یا شخص خارجی اختیار فسخ معامله باشد " . به اختیاری که طبق این ماده به طرفین قرارداد داده شده است ، خیار شرط می گویند و به قراردادی که این شرط در آن گنجانده شده است ، عقد خیاری می گویند . در ادامه بررسی می کنیم که این شرط چگونه باید اعمال شود . 

شرایط اعمال خیار شرط

برای اعمال خیار شرط باید دقت کرد که حتما این شرط به طور صریح و واضح در قرارداد ذکر شود . علاوه بر این برای اعمال خیار شرط باید در نظر داشت که عدم تعیین مهلت در آن منجر به باطل شدن شرط و قرارداد می شود . یعنی اگر در قرارداد خیار شرط ذکر شود اما مهلتی برای آن تعیین نشود ، هم قرارداد هم شرط باطل خواهد شد . مثلا باید ذکر شود تا 2 ماه بعد از انعقاد قرارداد، اکر قرارداد اعمال نشود ، امکان فسخ قرارداد هست . 

ضمن اینکه خیار فسخ می تواند به نفع هر دو طرف قرارداد ، یکی از آنها و یا شخص سومی باشد که در قرارداد نیست . برای مثال در قرارداد ذکر شود که بعد از گذشت 2 ماه از تاریخ قرارداد خریدار حق فسخ ( که یعنی همان حق پشیمان شدن از قرارداد )را دارد .

مورد بعدی که در اعمال خیار شرط باید به آن دقت کرد این است که می توان در قرارداد خسارتی بابت پشیمانی از قرارداد ، در نظر گرفت که به اصطلاح به آن وجه التزام می گویند . مثلا دو طرف می توانند در قرارداد شرط کنند در صورتی که هر کدام از طرفین قرارداد بعد بعد از مدت 3 پشیمان شود ، باید مبلغ 500 هزار تومان به عنوان خسارت به طرف دیگر پرداخت نماید . همچنین توجه کنید که اعمال خیار شرط در سه عقد وقف ، ازدواج و قرارداد ضمانت ممکن نیست . 

برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص  خیار شرط و شرایط اعمال آن ، به کانال تلگرام حقوق قراردادها مراجعه نمایید . کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی دینا نیز آماده اند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی دینا به سوالات شما عزیزان پیرامون  خیار شرط و شرایط اعمال آن پاسخ دهند . 

منبع : خیار شرط چیست