دیه حارصه

در قانون مجازات اسلامی ، آسیب هایی که افراد به تمامیت جسمانی دیگران وارد می کنند ، ممکن مشمول مجازات هایی همچون قصاص و دیه باشد . معمولا در حالتی که به دلیل ارتکاب جرایم ، امکان قصاص نمودن مرتکبان وجود نداشته باشد ، پرداخت مقدار مال معینی ، تحت عنوان دیه یا ارش ، مورد حکم قرار می گیرد که صدمه زننده ، می بایست به بزه دیده یا مجنی علیه پرداخت نماید .

در قانون مجازات اسلامی ، میزان دیه ای که باید پرداخت شود ، بر اساس آسیب و صدمات وارده ، متفاوت است . یکی از خفیف ترین صدماتی که به افراد ، وارد و منجر به صدور حکم به پرداخت دیه می شود ، حارصه یا خراش ایجاد کردن بر روی اعضای بدن ، سر یا صورت دیگران است که در بسیاری از موارد ، همچون نزاع های خیابانی ، خراشیدگی هایی بر روی پوست بدن دیگران ایجاد می شود . اما سوالی که در این خصوص ممکن است مطرح شود ، آن است که میزان انواع دیه حارصه چقدر است ؟

برای پاسخ دادن به این سوال ، ابتدا به توضیح این سوال می پردازیم که دیه خراشیدگی چیست و انواع دیه مذکور ، شامل چه مواردی می شود . در ادامه نیز ، میزان دیه حارصه صورت و میزان دیه حارصه بدن را مورد بررسی قرار می دهیم .

دیه حارصه چیست

در قانون مجازات اسلامی ، دو نوع دیه مقدر و غیر مقدر یا ارش برای اعضای بدن ، مورد پیش بینی قرار گرفته است. میزان دیه مقدر ، به صورت دقیق در قانون مجازات تعیین شده است ، اما برخی اعضای بدن ، دیه مشخصی نداشته و برای آسیب به آنها ، ارش تعیین می شود . در این قانون ، یکی از انواع آسیب هایی که منجر به پرداخت دیه می شود ، حارصه است . اما سوالی که ممکن است مطرح شود ، آن است که حارصه چیست و دیه حارصه چقدر است ؟

برای پاسخ دادن به این سوال که دیه حارصه چیست ، ابتدا باید لفظ حارصه را مورد بررسی قرار داده و سپس ، دیه آن را توضیح دهیم . به لحاظ لغوی ، حارصه ، از لغت حرص گرفته شده است که به معنای پوست می باشد . بر این اساس ، حارصه ، به عنوان یکی از خفیف ترین آسیب ها و صدماتی که به بدن افراد وارد می آید ، به معنای آن است که خراش های سطحی ، بر روی پوست اعضای بدن افراد ، اعم از دست ، پا ، گردن ، شکم و غیر اینها ایجاد شود ، بدون اینکه منجر به ایجاد خونریزی بر روی پوست شود .

لازم به ذکر است که مفهوم دیه حارصه و میزان آن ، در ماده 709 قانون مجازات اسلامی بیان شده است . بر اساس ماده مذکور ، در جراحات مربوط به سر و صورت انسان ، حارصه ، به معنای ایجاد خراشیدگی های سطحی بر روی پوست می باشد ؛ بدون اینکه خون جاری شود . همچنین ، در جراحات مربوط به حارصه ، به گوشت بدن فرد ، آسیبی نمی رسد و صرفا ، جراحت بر سطح پوست شکل می گیرد . لذا دیه حارصه ، به دیه ای گفته می شود که برای ایجاد جراحت حارصه یعنی ایجاد خراشیدگی بر روی پوست صورت و بدن دیگری ، باید پرداخت شود .

انواع دیه حارصه

در قسمت قبل ، به توضیح این مطلب پرداخته شد که دیه حارصه چیست و همانطور که گفته شد ، حارصه ، جراحات خفیف مربوط به خراشیدگی بر سطح پوست می باشد . اما ممکن است این سوال نیز مطرح شود که دیه حارصه ، چه اقسامی دارد و انواع دیه حارصه ، ناظر بر چه مواردی است ؟

در توضیح این پرسش ، باید گفت که اصولا خراشیدگی ، ممکن است در هر یک از اندام ها و اجزای بدن ، اتفاق افتد و از این منظر ، انواع دیه حارصه را می توان شامل دیه حارصه سر و صورت و همچنین دیه حارصه سایر اعضای بدن دانست که میزان دیه هر یک از انواع حارصه ، با دیگری متفاوت است و گاهی هم برای ایجاد حارصه ، ارش تعلق می گیرد . به همین دلیل ، در ادامه ، میزان دیه حارصه صورت و میزان دیه حارصه بدن را مورد بررسی قرار می دهیم .

لازم به ذکر است که گاهی ایجاد جراحت حارصه بر روی صورت ، منجر به نقص در زیبایی صورت فرد می شود و به همین دلیل ، ممکن است علاوه بر دیه حارصه ، دیه نقص زیبایی نیز ، به فرد تعلق گیرد که برای دریافت اطلاعات بیشتر در این خصوص می توانید مقاله زیر را نیز مطالعه نمایید .

میزان دیه حارصه صورت

همانطور که در قسمت قبل گفته شد ، یکی از انواع دیه حارصه ، دیه حارصه صورت است که با دیه حارصه مربوط به سایر اندام های بدن انسان ، متفاوت است و میزان دیه تعلق گرفته به حارصه سر و صورت ، نیز با میزان دیه حارصه اندام های بدن ، متفاوت می باشد .

در این قسمت ، قصد داریم به بررسی این سوال بپردازیم که میزان دیه حارصه صورت چقدر است و به عبارت دیگر ، در صورتی که شخصی ، آسیب منجر به خراشیدگی ، بر روی صورت دیگری ایجاد کند ، به طوری که منجر به خون ریزی نشده باشد ، چه مقدار و میزان از دیه برای آن ، تعیین خواهد شد ؟

پاسخ به این سوال ، در بند الف ماده 709 قانون مجازات اسلامی ، که در خصوص میزان دیه آسیب های وارده به سر و صورت بوده ، بیان شده است که بر اساس آن ، ایجاد حارصه بر روی سر و صورت ، به میزان یک صدم دیه کامل انسان می باشد . بنابراین ، میزان دیه حارصه صورت ، یک درصد از مبلغ دیه کامل انسان در هر سال است. به عنوان مثال ، نرخ دیه سال 1400 ، چهارصد و هشتاد میلیون تومان می باشد که با احتساب آن ، میزان دیه حارصه صورت در سال 1400 ، معادل 4 میلیون و هشتصد هزار تومان خواهد شد .

نکته دیگری که وجود دارد ، آن است که بر اساس تبصره 1 ماده مذکور ، اعضایی همچون گوش ، بینی ، لب ، زبان و داخل دهان هم ، در غیر از مواردی که برای آنها دیه مشخصی تعیین شده است ، در حکم جراحات سر و صورت می باشند . بنابراین ، اگر حارصه ، بر روی گوش ، بینی ، لب و زبان نیز ایجاد شده باشد و در قانون ، دیه مشخصی برای آن عضو تعیین نشده باشد ، میزان دیه حارصه یا خراشیدگی بر روی آنها ، مشمول یک درصد دیه کامل انسان خواهد شد .

میزان دیه حارصه بدن

به غیر از دیه حارصه صورت که در ماده 709 به آن اشاره و میزان آن مشخص شده است ، در صورتی که حارصه یا خراشیدگی ، بر روی سایر اندام های بدن مانند دست ، پا ، کمر و غیره ایجاد شده باشد ، باز هم مرتکب ، ملزم به پرداخت دیه حارصه می باشد ؛ هر چند که میزان دیه حارصه بدن ، با میزان دیه حارصه صورت ، متفاوت است .

تفاوت میزان دیه حارصه صورت با میزان دیه حارصه سایر اندام های بدن ، به دلیل آن است که اصولا خراشیدگی روی سر و صورت ، در معرض دید سایرین می باشد و به همین دلیل ، میزان دیه حارصه سر و صورت ، بیشتر است . با این توضیح که میزان دیه حارصه بدن را در دو حالت مجزا از هم ، می توان تببین نمود .

در حالت اول ، عضوی از بدن که بر روی آن ، خراشیدگی یا حارصه ایجاد شده است ، در قانون مجازات اسلامی ، دیه مشخص و معینی دارد و در حالت دوم ، برای آن عضو از بدن ، در قانون مجازات اسلامی ، دیه ای مقدر نشده است .

در حالت اول ، میزان دیه حارصه بدن ، نیم درصد از دیه آن عضو می باشد که در قانون ، برای آسیب به عضو تعیین شده است . به عنوان نمونه ، در صورتی که دیه دست ، در سال ، 200 میلیون باشد ، در صورتی که بر روی دست ، خراش یا حارصه ایجاد گردد ، میزان دیه حارصه آن ، یک درصد از 200 میلیون تومان ، معادل 2 میلیون تومان خواهد شد .

در حالت دوم ، میزان دیه حارصه بدن ، به صورت ارش می باشد و میزان دیه حارصه بر روی بدن ، در قانون مجازات اسلامی ، تعیین نشده است . برای تعیین ارش حارصه ، قاضی ، ابتدا نظریه پزشکی قانونی را اتخاذ نموده و با توجه به میزان آسیب ها و خراشیدگی های ایجاد شده ، میزان و مبلغ آن را مشخص خواهد نمود .

برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص دیه حارصه در کانال تلگرام حقوق کیفری عضو شوید . کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی دینا نیز آماده اند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی دینا به سوالات شما عزیزان پیرامون دیه حارصه پاسخ دهند .

سوالات متداول

1- دیه حارصه چیست و انواع کدامند ؟

دیه حارصه به معنای دیه ایجاد خراشیدگی بر روی پوست صورت یا بر روی پوست سایر اعضای بدن افراد می باشد و در حدی است که خون جاری نشود که برای دریافت اطلاعات بیشتر می توانید متن مقاله را مطالعه نمایید .

2- میزان دیه حارصه سر و صورت چقدر است ؟

بر اساس قانون مجازات اسلامی میزان دیه حارصه سر و صورت معادل یک درصد دیه کامل انسان می باشد که برای آشنایی بیشتر با نحوه محاسبه میزان دیه حارصه سر و صورت می توانید به متن مقاله مراجعه نمایید .

3- میزان دیه حارصه اعضای بدن چقدر است ؟

اگر برای آن عضو در قانون دیه مقدر شده باشد میزان دیه حارصه آن نیم درصد دیه آن عضو بوده و در صورتی که آن عضو دیه مقدر نداشته باشد ایجاد حارصه بر آن ارش دارد که شرح بیشتر این موضوع در مقاله ذکر شده است .

منبع : دیه حارصه